Tỷ lệ – Wikipedia tiếng Việt

Trong toán học, tỷ lệ hay tỉ số là một mối quan hệ giữa hai số cho biết số đầu tiên chiếm số thứ hai bao nhiêu lần.[1] Ví dụ, nếu một giỏ trái cây có chứa tám cam và sáu chanh, thì tỷ suất cam với chanh là tám chia sáu (nghĩa là 8:6, tương tự tỷ suất 4:3). Tương tự như vậy, tỷ suất chanh với cam là 6:8 (hoặc 3:4) và tỷ suất cam với tổng số trái cây là 8:14 (hoặc 4:7).

Tỷ lệ hoàn toàn hoàn toàn có thể là một số tự nhiên hoặc một phân số. Một tỷ suất có thể viết là “a so với b“, “a trên b” hoặc 

a
:
b

{displaystyle a:b}

{displaystyle a:b}, hoặc màn biểu diễn thành một phép chia của a và b như

a
b

{displaystyle {frac {a}{b}}}

{frac  {a}{b}}.[2] Các thương số bằng nhau biểu thị những tỷ suất bằng nhau.

Phần trăm (kí hiệu %) là tỷ số được viết dưới dạng phân số với mẫu số là 100, thường dùng để chỉ tỷ suất của một phần so với toàn thể. Ví dụ, trong một nhóm 200 người có 90 người nam và 110 người nữ. Vậy tỷ suất Phần Trăm số nam trong nhóm này là

90
:
200
×
100
%
=
45
%

{displaystyle 90:200times 100%=45%}

{displaystyle 90:200times 100%=45%}, của nữ là

100
%

45
%
=
55
%

{displaystyle 100%-45%=55%}

{displaystyle 100%-45%=55%}.

Các số trong một tỷ suất có thể là số lượng dưới bất kỳ hình thức nào, chẳng hạn như số lượng người, vật thể, độ dài, trọng lượng, v.v… Khi hai lượng được đo với cùng một đơn vị, như thường thì tỷ lệ của chúng là 1 số ít không có đơn vị. Một tỉ số của hai số đo được đo bằng những đơn vị chức năng chức năng chức năng chức năng khác nhau được gọi là tỷ giá.[3]

Ví dụ, nếu hộp A có 10 quả bóng và hộp B có 15 quả bóng, tỷ lệ bóng giữa hai hộp A và B là 10 bóng : 15 bóng. Vì những đơn vị giống nhau, ta có thể viết là 10:15 hay rút gọn thành 2:3.

Trong khi đó, giả sử trong một công thức làm bánh, cần 3 quả trứng cho mỗi 2kg bột. Các đơn vị không giống nhau (số – khối lượng) nên tỷ lệ trứng – bột phải viết rất đầy đủ là 3 trứng : 2 kg bột.

Cơ may (odds) thường được biểu diễn dưới dạng tỷ số. Ví dụ, một game show có cơ may (thắng – thua) 7:3 tức là cứ 10 lượt chơi sẽ có 7 lượt thắng và 3 lượt thua. Nói cách khác, Xác Suất chiến thắng một lượt chơi là

7
10

{displaystyle {frac {7}{10}}}

{displaystyle {frac {7}{10}}} hay 70%.

Tỷ lệ xích (tỷ lệ bản đồ)

[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Tỷ lệ rất thông dụng trong việc thiết lập map được cho phép biết được khoảng cách trên map đã thu nhỏ bao nhiêu lần so với kích thước ngoài thực tế. Ví dụ, trên một map tỷ lệ 1:1.000, khoảng cách 1cm (giữa hai vị trí) đo được trên map sẽ tương đương với 1.000cm hay 10m giữa hai vị trí đó trong đời thực. Nói cách khác, map (của khu vực) này là hình ảnh của khu vực đó với những chiều dài bị thu nhỏ 1.000 lần.

Một số quy tắc

[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Muốn tìm

m
n

{displaystyle {frac {m}{n}}}

{displaystyle {frac {m}{n}}} của 1 số ít b cho trước, ta tính

b
m

n

{displaystyle {frac {bm}{n}}}

{displaystyle {frac {bm}{n}}}.

Khi biết

m
n

{displaystyle {frac {m}{n}}}

của một số ít là a, muốn tìm số đó ta tính

a
:

m
n

{displaystyle a:{frac {m}{n}}}

{displaystyle a:{frac {m}{n}}}.

  1. ^

    Penny Cyclopedia, p. 307

  2. ^

    New International Encyclopedia

  3. ^ “The quotient of two numbers (or quantities); the relative sizes of two numbers (or quantities)”, “The Mathematics Dictionary”

    , “The Mathematics Dictionary” [1]

Viết một bình luận