Hạch toán tỷ giá theo thông tư 200

Bài viết nhằm trình làng 1 số ít điểm về tỷ giá hối đoái như: Hạch toán tỷ giá theo thông tư 200, hạch toán tỷ giá theo thông tư 53, hạch toán tỷ giá hàng xuất khẩu, hạch toán tỷ giá hàng nhập khẩu. Bài viết còn đưa ra những bài tập tỷ giá có lời giải, so sánh hạch toán tỷ giá theo thông tư 200 và thông tư 53.

HƯỚNG DẪN HẠCH TOÁN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

Mục lục:

  • I. Quy định chung về tỷ giá hối đoái và chênh lệch tỷ giá hối đoái

  • II. Nguyên tắc xác lập tỷ giá

  • III.

    BÀI TẬP

    ví dụ về nhập khẩu, xuất khẩu, ủy thác xuất khẩu, ủy thác nhập khẩu

  • IV.

    So sánh

    tỷ giá theo thông tư 200 và

    thông tư 53

    • Hạch toán tỷ giá theo thông tư 53

Căn cứ theo :

– Chuẩn mực kế toán VAS10

– Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp

– Thông tư 53/2016/TT-BTC sửa đổi, bổ trợ 1 số ít điều thông tư 200

I. Quy định chung về tỷ giá hối đoái và chênh lệch tỷ giá hối đoái

Các loại tỷ giá hối đoái sử dụng trong kế toán:

– Tỷ giá thanh toán thanh toán giao dịch thanh toán giao dịch giao dịch giao dịch giao dịch thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán giao dịch thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán giao dịch thanh toán giao dịch thanh toán thanh toán giao dịch thanh toán giao dịch thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán giao dịch giao dịch thanh toán giao dịch giao dịch thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán giao dịch thanh toán thanh toán giao dịch thanh toán giao dịch thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán thanh toán giao dịch thực tiễn (bao gồm tỷ giá mua, tỷ giá bán, tỷ giá

xấp xỉ

)

– Tỷ giá ghi sổ kế toán (bao gồm tỷ giá thực tiễn đích danh, tỷ giá bình quân gia quyền)

 

II. Nguyên tắc xác lập tỷ giá

Sau đây hàng loạt tất cả chúng ta đi vào tìm hiểu đơn cử từng loại tỷ giá Theo thông tư 200

1.1. Nguyên tắc xác lập tỷ giá giao dịch thực tế:

a) Tỷ giá giao dịch trong thực tiễn so với những giao dịch bằng ngoại tệ phát sinh trong kỳ:

– Tỷ giá giao dịch trong thực tiễn khi mua bán ngoại tệ (hợp đồng mua bán ngoại tệ giao ngay, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn, hợp đồng hoán đổi): Là tỷ giá ký kết trong hợp đồng mua, bán ngoại tệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước nhà nước thương mại;

– Trường hợp

hợp đồng không quy

định tỷ giá thanh toán thì doanh nghiệp ghi sổ kế toán theo nguyên tắc:

+ Tỷ giá giao dịch thực tiễn khi góp vốn hoặc nhận vốn góp: Là

tỷ giá mua

ngoại tệ của ngân hàng nơi doanh nghiệp mở thông tin thông tin thông tin thông tin thông tin thông tin thông tin thông tin thông tin tài khoản để nhận vốn của nhà đầu tư tại ngày góp vốn;

+ Tỷ giá giao dịch trong thực tiễn khi ghi nhận nợ phải thu: Là

tỷ giá mua

của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp chỉ định người mua thanh toán tại thời gian giao dịch phát sinh;

+ Tỷ giá giao dịch thực tiễn khi ghi nhận

nợ phải trả

: Là

tỷ giá bán

của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp dự kiến giao dịch tại thời gian giao dịch phát sinh.

+ Đối với những giao dịch shopping gia tài hoặc những khoản ngân sách được thanh toán ngay bằng ngoại tệ (không qua những tài khoản phải trả), tỷ giá giao dịch trong thực tiễn là

tỷ giá mua

của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thực thi thanh toán.

b) Tỷ giá giao dịch trong thực tiễn khi nhìn nhận lại những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ tại thời gian lập Báo cáo tài chính: Là tỷ giá công bố của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp tiếp tục có giao dịch (do doanh nghiệp tự lựa chọn) theo nguyên tắc:

– Tỷ giá giao dịch thực tiễn khi nhìn nhận lại những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được phân loại là tài sản: Là

tỷ giá mua

ngoại tệ của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp liên tục có giao dịch tại thời gian lập Báo cáo tài chính. Đối với những khoản ngoại tệ gửi ngân hàng thì tỷ giá trong thực tiễn khi nhìn nhận lại là tỷ giá mua của chính ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản ngoại tệ.

– Tỷ giá giao dịch thực tiễn khi nhìn nhận lại những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được phân loại là nợ phải trả: Là

tỷ giá bán

ngoại tệ của ngân hàng thương mại tại thời gian lập Báo cáo tài chính;

– Các đơn vị chức năng trong tập đoàn được vận dụng chung một tỷ giá do Công ty mẹ lao lý (phải bảo vệ sát với tỷ giá giao dịch thực tế) để nhìn nhận lại những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ phát sinh từ những giao dịch nội bộ.

è

Đúc kết lại

: Hầu hết những trường hợp là

tỷ giá mua

, trừ trường hợp tương quan tới

Nợ phải trả

(kể cả trước trước cho người bán)

*** Lưu ý

:

Ngoài tỷ giá giao dịch thực t

ế

nêu trên, doanh nghiệp c

ó

thể lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tiễn

l

à

t

ỷ giá xấp xỉ

với tỷ giá mua b

á

n chuy

n Khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp liên tục có giao dịch. Tỷ giá x

p x

phải bảo vệ chênh lệch

không vượt quá +/-1%

so với tỷ giá mua b

á

n chuy

n Khoản

t

rung bình. Tỷ giá mua b

á

n chuy

n Khoản trung bình được xác lập hàng

ngày

hoặc hàng tuần hoặc hàng tháng trên cơ sở trung bình cộng giữa tỷ giá mua và tỷ gi

á

b

á

n chuyển Khoản hàng ngày của ngân hàng thương mại.

(trích từ thông tư 53 sửa đổi bổ sung thông tư 200)

1.2. Nguyên tắc xác lập tỷ giá ghi sổ:

Tỷ giá ghi sổ gồm: Tỷ giá ghi sổ thực tiễn đích danh hoặc tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền di động (tỷ giá bình quân gia quyền sau từng lần nhập).

Tỷ giá ghi sổ trong thực tiễn đích danh:

Là tỷ giá khi tịch thu những khoản nợ phải thu, những khoản ký cược, ký quỹ hoặc thanh toán những khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ, được xác định theo tỷ giá tại thời gian giao dịch phát sinh hoặc tại thời gian nhìn nhận lại cuối kỳ của từng đối tượng.

è

Đúc kết lại:

khi ghi sổ ban đầu với tỷ giá nào thì khi tịch thu phải hạch toán lại tỷ giá đó.

Ví dụ:

khi cty hach toán Nợ TK 131 tỷ giá USD: 22.000Đ, Thì khi tịch thu nợ phải thu phải ghi Có TK 131 tỷ giá 22.000đ; tương tự như TK 331….

bên Có tài khoản tiền

khi thanh toán tiền bằng ngoại tệ, được xác định trên cơ sở lấy tổng giá trị được phản ánh tại bên Nợ tài khoản tiền chia cho số lượng ngoại tệ thực có tại thời gian thanh toán.Tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền di động là tỷ giá được sử dụng tạikhi thanh toán tiền bằng ngoại tệ, được xác định trên cơ sở lấy tổng giá trị được phản ánh tại bên Nợ tài khoản tiền chia cho số lượng ngoại tệ thực có tại thời gian thanh toán.

è

Đúc kết lại:

chỉ vận dụng bên có tài khoản 1122;1112

1.3. Nguyên tắc vận dụng tỷ giá trong kế toán

a) Khi phát sinh những giao dịch bằng ngoại tệ, tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian giao dịch phát sinh được sử dụng để quy đổi ra đồng xu tiền ghi sổ kế toán đối với:

– Các tài khoản phản ánh doanh thu, thu nhập khác. Riêng trường hợp bán hàng hoá, phân phối dịch vụ hoặc thu nhập có tương quan đến lệch giá nhận trước hoặc giao dịch nhận trước tiền của người mua thì doanh thu, thu nhập tương ứng với số tiền nhận trước được vận dụng tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian nhận trước của người mua (không vận dụng theo tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian ghi nhận doanh thu, thu nhập).

– Các tài khoản phản ánh ngân sách sản xuất, kinh doanh, ngân sách khác. Riêng trường hợp phân chia khoản ngân sách trả trước vào ngân sách sản xuất, kinh doanh thương mại thương mại thương mại thương mại thương mại trong kỳ thì ngân sách được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tiễn tại thời gian trả trước (không vận dụng theo tỷ giá giao dịch thực tiễn tại thời gian ghi nhận chi phí).

– Các tài khoản phản ánh tài sản. Riêng trường hợp gia tài được mua có tương quan đến giao dịch trả trước cho người bán thì giá trị gia tài tương ứng với số tiền trả trước được vận dụng tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian trả trước cho người bán (không vận dụng theo tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian ghi nhận tài sản).

– Tài khoản loại vốn chủ sở hữu;

– Bên Nợ những TK phải thu; Bên Nợ những TK vốn bằng tiền; Bên Nợ những TK phải trả khi phát sinh giao dịch trả trước tiền cho người bán.

– Bên Có những TK phải trả; Bên Có những TK phải thu khi phát sinh giao dịch nhận trước tiền của người mua;

b) Khi phát sinh những giao dịch bằng ngoại tệ, tỷ giá ghi sổ thực tiễn đích danh được sử dụng để quy đổi ra đồng xu tiền ghi sổ kế toán đối với những loại tài khoản sau:

– Bên Có những TK phải thu (ngoại trừ giao dịch nhận trước tiền của người mua); Bên Nợ TK phải thu khi tất toán khoản tiền nhận trước của người mua do đã chuyển giao sản phẩm, hàng hóa, TSCĐ, phân phối dịch vụ, khối lượng được nghiệm thu; Bên Có những TK khoản ký cược, ký quỹ, ngân sách trả trước;

– Bên Nợ những TK phải trả (ngoại trừ giao dịch trả trước tiền cho người bán); Bên Có TK phải trả khi tất toán khoản tiền ứng trước cho người bán do đã nhận được sản phẩm, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ, nghiệm thu sát hoạch khối lượng.

– Trường hợp trong kỳ phát sinh nhiều khoản phải thu hoặc phải trả bằng ngoại tệ với cùng một đối tượng người tiêu dùng thì tỷ giá ghi sổ thực tiễn đích danh cho từng đối tượng được xác định trên cơ sở bình quân gia quyền di động của những giao dịch với đối tượng đó.

c) Khi thực thi thanh toán bằng ngoại tệ, tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền di động được sử dụng để quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán ở bên Có những TK tiền.

1.4. Nguyên tắc xác định những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ

Là những gia tài được thu hồi bằng ngoại tệ hoặc những khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ. Các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ hoàn toàn có thể bao gồm:

a) Tiền mặt, những khoản tương tự tiền, tiền gửi có kỳ hạn bằng ngoại tệ;

b) Các khoản nợ phải thu, nợ phải trả có gốc ngoại tệ, ngoại trừ:

– Các khoản trả trước cho người bán và những khoản ngân sách trả trước bằng ngoại tệ. Trường hợp tại thời gian lập báo cáo giải trình giải trình giải trình có vật chứng chắc như đinh về việc người bán không hề cung cấp hàng hoá, dịch vụ và doanh nghiệp sẽ phải nhận lại những khoản trả trước bằng ngoại tệ thì những khoản này được coi là những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

– Các khoản người mua trả tiền trước và những khoản lệch giá nhận trước bằng ngoại tệ. Trường hợp tại thời gian lập báo cáo có bằng chứng chắc như đinh về việc doanh nghiệp không hề cung cấp hàng hoá, dịch vụ và sẽ phải trả lại những khoản nhận trước bằng ngoại tệ cho người mua thì những khoản này được coi là những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

c) Các khoản đi vay, cho vay dưới mọi hình thức được quyền thu hồi hoặc có nghĩa vụ và trách nhiệm hoàn trả bằng ngoại tệ.

d) Các khoản đặt cọc, ký cược, ký quỹ được quyền nhận lại bằng ngoại tệ; Các khoản nhận ký cược, ký quỹ phải hoàn trả bằng ngoại tệ.

è

LƯU Ý:

Xác định những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ rất quan trọng, vì cuối kỳ tại thời gian lập BCTC bạn phải nhìn nhận lại chênh lệch tỷ giá những khoản mục tiền tệ có gôc ngoại tệ (TK 413; TK 515; TK 635)

 

1.5. Phương pháp kế toán 1 số ít giao dịch kinh tế kinh tế kinh tế tài chính kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế tài chính chủ yếu

1.

Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ (

kể cả

chênh lệch tỷ giá trong tiến trình trước hoạt động giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí giải trí của những doanh nghiệp không do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ):

a) Khi mua vật tư, hàng hoá, TSCĐ, dịch vụ thanh toán bằng ngoại tệ:

Nợ những TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642           

(tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại ngày giao dịch)

Nợ TK 635 – Chi tiêu kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế kinh tế tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có những TK 111 (1112), 112 (1122) (theo tỷ giá ghi sổ kế toán).

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

b) Khi mua vật tư, hàng hoá, TSCĐ, dịch vụ của nhà sản xuất chưa thanh toán tiền, khi vay hoặc nhận nợ nội bộ… bằng ngoại tệ, địa thế căn cứ tỷ giá hối đoái giao dịch trong thực tiễn tại ngày giao dịch, ghi:

Nợ những TK 111, 112, 152, 153, 156, 211, 627, 641, 642…

Có những TK 331, 341, 336…

c) Khi ứng trước tiền cho người bán bằng ngoại tệ để mua vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ:

– Kế toán phản ánh số tiền ứng trước cho người bán theo tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian ứng trước, ghi:

Nợ TK 331 – Phải trả cho người bán (tỷ giá trong thực tiễn tại ngày ứng trước)

Nợ TK 635 – Ngân sách chi tiêu tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có những TK 111 (1112), 112 (1122) (theo tỷ giá ghi sổ kế toán)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

– Khi nhận vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ từ người bán, kế toán phản ánh theo nguyên tắc:

+ Đối với giá trị vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ tương ứng với số tiền bằng ngoại tệ đã ứng trước cho người bán, kế toán ghi nhận theo tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại thời gian ứng trước, ghi:

Nợ những TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642

Có TK 331 – Phải trả cho người bán (tỷ giá trong thực tiễn ngày ứng trước).

+ Đối với giá trị vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ còn nợ chưa thanh toán tiền, kế toán ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tiễn tại thời điểm phát sinh (ngày giao dịch), ghi:

Nợ những TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642 (tỷ giá giao dịch trong thực tiễn tại ngày giao dịch)

Có TK 331 – Phải trả cho người bán (tỷ giá thực tế ngày giao dịch).

d) Khi thanh toán nợ phải trả bằng ngoại tệ (nợ phải trả người bán, nợ vay, nợ thuê tài chính, nợ nội bộ…), ghi:

Nợ những TK 331, 336, 341,… (tỷ giá ghi sổ kế toán)

Nợ TK 635 – giá thành tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán).

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

e) Khi phát sinh doanh thu, thu nhập khác bằng ngoại tệ, căn cứ tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại ngày giao dịch, ghi:

Nợ các TK 111(1112), 112(1122), 131… (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch)

Có các TK 511, 711 (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch).

g) Khi nhận trước tiền của người mua bằng ngoại tệ để cung cấp vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ:

– Kế toán phản ánh số tiền nhận trước của người mua theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước, ghi:

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122)

Có TK 131 – Phải thu của khách hàng.

– Khi chuyển giao vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ cho người mua, kế toán phản ánh theo nguyên tắc:

+ Đối với phần doanh thu, thu nhập

tương ứng với số tiền bằng ngoại tệ đã nhận trước của người mua

,

kế toán ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước

, ghi:

Nợ TK 131 – Phải thu của khách hàng (tỷ giá thực tế thời điểm nhận trước)

Có các TK 511, 711.

+ Đối với phần doanh thu, thu nhập

chưa thu được tiền, kế toán ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh

, ghi:

Nợ TK 131 – Phải thu của khách hàng

Có các TK 511, 711.

è

Tuy nhiên

: thực tế rất khó áp dụng, vì khi bạn nhập khẩu 2 TSCĐ, và thanh toán trước 30% hợp đồng, hàng về cảng thanh toán phần còn lại 70%, không thể tách riêng gia tài nào tỷ giá nào được, do đó phải dùng tỷ giá Bình quân gia quyền như trình diễn ở đoạn 3, điểm b, mục 1.3 ở trên.

h) Khi thu được tiền nợ phải thu bằng ngoại tệ, ghi:

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch)

Nợ TK 635 – giá thành tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 131, 136, 138 (tỷ giá ghi sổ kế toán).

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

i) Khi cho vay, đầu tư bằng ngoại tệ, ghi:

Nợ các TK 121, 128, 221, 222, 228 (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch)

Nợ TK 635 – Ngân sách chi tiêu tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

k) Các khoản ký cược, ký quỹ bằng ngoại tệ

– Khi mang ngoại tệ đi ký cược, ký quỹ, ghi:

Nợ TK 244 – Cầm cố, thế chấp, ký cược, ký quỹ

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán).

– Khi nhận lại tiền ký cược, ký quỹ, ghi:

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá giao dịch thực tế khi nhận lại)

Nợ TK 635 – Chi tiêu tài chính (lỗ tỷ giá)

Có TK 244 – Cầm cố, thế chấp, ký cược, ký quỹ (tỷ giá ghi sổ)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá).

2.

Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh do

đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ

a) Khi lập Báo cáo tài chính, kế toán đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế

tại thời điểm báo cáo

:

– Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi:

Nợ các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,..

Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131).

– Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:

Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131)

Có các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,…

b) Kế toán giải quyết và giải quyết và giải quyết và giải quyết và giải quyết và xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ: Kế toán kết chuyển hàng loạt khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái đánh giá lại (theo số thuần sau khi bù trừ số phát sinh bên Nợ và bên Có của TK 4131) vào ngân sách tài chính (nếu lỗ tỷ giá hối đoái), hoặc lệch giá hoạt động tài chính (nếu lãi tỷ giá hối đoái) để xác định hiệu quả hoạt động kinh doanh:

– Kết chuyển lãi tỷ giá hối đoái đánh giá lại cuối năm tài chính vào lệch giá hoạt động tài chính, ghi:

Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi tỷ giá hối đoái).

– Kết chuyển lỗ tỷ giá hối đoái đánh giá lại cuối năm tài chính vào ngân sách tài chính, ghi:

Nợ TK 635 – giá thành tài chính (nếu lỗ tỷ giá hối đoái)

Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131).

c) Kế toán chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quy trình tiến độ trước hoạt động của doanh nghiệp do

Nhà nước nắm giữ 100%

vốn điều lệ có thực thi dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với trách nhiệm không đổi khác kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng:

Đơn vị vận dụng tất cả các pháp luật về tỷ giá và nguyên tắc kế toán như đối với các doanh nghiệp khác, ngoại trừ:

– Việc ghi nhận khoản lãi tỷ giá khi phát sinh được phản ánh vào bên Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái;

– Việc ghi nhận khoản lỗ tỷ giá khi phát sinh được phản ánh vào bên Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái;

Khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, kế toán kết giao dịch chuyển tiền chênh lệch tỷ giá vào lệch giá hoạt động tài chính hoặc ngân sách tài chính.

d) Xử lý số chênh lệch tỷ giá còn lại trên TK 242 – Ngân sách chi tiêu trả trước và TK 3387 – Doanh thu chưa thực hiện:

– Các doanh nghiệp chưa phân chia hết khoản lỗ chênh lệch tỷ giá của tiến trình trước hoạt động (đang phản ánh trên tài khoản 242 trước thời điểm thông tư này có hiệu lực) phải kết chuyển hàng loạt số lỗ chênh lệch tỷ giá vào chi phí tài chính để xác định hiệu quả kinh doanh trong kỳ, ghi:

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính

Có TK 242 – Chi phí trả trước.

– Các doanh nghiệp chưa phân bổ hết khoản lãi chênh lệch tỷ giá của giai đoạn trước hoạt động (đang phản ánh trên tài khoản 3387 trước thời điểm thông tư này có hiệu lực) phải kết chuyển hàng loạt số lãi chênh lệch tỷ giá vào lệch giá hoạt động tài chính để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ, ghi:

Nợ TK 3387 – Doanh thu chưa thực hiện

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.

l) Trường hợp doanh nghiệp sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán bên Có các tài Khoản vốn bằng tiền, bên Có các tài Khoản nợ phải thu, bên Nợ các tài Khoản phải trả bằng ngoại tệ, việc

ghi nhận chênh lệch tỷ giá hối đoái

phát sinh trong kỳ được triển khai

tại thời Điểm 

phát sinh

 giao dịch hoặc định kỳ

tùy theo đặc Điểm hoạt động kinh doanh và nhu yếu quản trị của doanh nghiệp. Đồng thời tại thời Điểm cuối kỳ kế toán:

– Các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ

không còn số dư nguyên tệ thì doanh nghiệp phải kết chuyển hàng loạt chênh lệch tỷ giá hối đoái 

phát sinh

 trong kỳ

vào doanh thu tài chính hoặc chi 

phí

 

tài chính

 của kỳ báo cáo:

+ Kết chuyển lãi chênh lệch tỷ giá h

i đoái, ghi:

Nợ các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,..

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.

Kết

 chuyển chênh lệch lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính

Có các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,…

– Các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ còn số dư nguyên tệ thì doanh nghiệp phải đánh giá lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ và việc hạch toán Khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ được thực hiện theo lao lý tại Khoản 4.2 Điều 69 Thông tư số 200/2014/TT-BTC”.

m) Doanh nghiệp phải thuyết minh rõ về việc lựa chọn vận dụng tỷ giá hối đoái trên thuyết minh báo cáo tài chính và việc lựa chọn áp dụng tỷ giá hối đoái phải đảm bảo nguyên tắc đồng nhất theo pháp luật của chuẩn mực kế toán.

 

III. Bài tập ví dụ về nhập khẩu, xuất khẩu, ủy thác xuất nhập khẩu

 

Ví dụ 1: Nhập khẩu trực tiếp

Doanh nghiệp A nhập khẩu lô hàng CHƯA THANH TOÁN với thông tin sau:

  • Gía trị loại sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & sản phẩm & hàng hóa : 1.000 USD

  • Phí luân chuyển trước hải quan: 100 USD

  • Phí luân chuyển và phí dịch vụ logistic : 2.000.000vnđ

  • Thuế nhập khẩu 2%

  • Thuế GTGT 10%

Tỷ giá mua :

23.150 vnđ/ USD

; Tỷ giá bán:

23.350 VNĐ/ USD

;

Tỷ giá hải quan:

23.300VNĐ/USD

(Doanh nghiệp A hạch toán theo giải pháp khấu trừ, kế toán hàng tồn dư theo giải pháp kê khai thường xuyên)

*** Tính toán và hạch toán như sau:

  • Thuế nhập khẩu = 1.100 USD * 2% * 23.300 =  512.600Đ

  • Thuế giá trị ngày càng tăng = (1.100USD*23.300 + 512.600) * 10% = 2.614.260Đ

Hạch toán hàng về kho Doanh Nghiệp A:

Nợ TK 156                   25.685.000  (= 1.100 USD * 23.350)                              Có TK 331                     25.685.000

Thuế nhập khẩu tính vào giá nhập kho

Nợ TK 156                   512.6000

        Có TK 3333                   512.600

Phí logistic, vận chuyển hàng về kho

Nợ TK 156                   2.000.000

        Có TK 1121                   2.000.000

Thuế GTGT được khấu trừ

Nợ TK 13312                         2.614.260

        Có TK 33312                           2.614.260

 

Ví dụ 2: Ủy thác nhập khẩu

Doanh nghiệp A nhận ủy thác nhập khẩu từ nhà cung cấp C (ở Trung Quốc) cho Doanh nghiệp B, Phí dịch vụ ủy thác là 1.000.000Đ. Thuế GTGT phí ủy thác và hàng nhập khẩu đều 10%

  1. DN B giao dịch chuyển tiền ứng tiền hàng cho Doanh Nghiệp A: 1.000 USD tỷ giá xuất quỹ: 20.700 VNĐ/USD (tỷ giá bình quân gia quyền di động); Tỷ giá mua : 21.500 VND/USD ; tỷ giá bán: 21.700 VND/ USD

  2. DN A thực hiện các nhiệm vụ sau:

    1. Ký quỹ mở LC nhập khẩu: 1.000 USD tỷ giá ký quỹ 21.600 VND/ USD

    2. Thanh toán hộ phí thủ tục nhập khẩu khác tại cảng, đã trả tiền mặt: 500.000đ (Phải thu lại của Doanh Nghiệp B)

    3. Hàng về kho:

      1. Giá trị hàng: 1.000 USD ; tỷ giá hải quan: 21.500 VND/USD

      2. Thuế nhập khẩu: 5%

      3. Thuế GTGT: 10%

      4. Phí kiểm đếm, kiểm nghiệm, v.v.: 200.000đ (DN A tự chịu)

    4. DN A chuyển khoản qua ngân hàng qua ngân hàng qua ngân hàng nộp hộ thuế NK, GTGT cho Doanh Nghiệp B, Sau đó xuất hóa đơn GTGT trả hàng cho Doanh Nghiệp B, sau kiểm đếm đủ và nhập kho, thanh toán phí vận chuyển 100.000đ

  3. DN A xuất hóa đơn phí ủy thác nhập khẩu 1.000.000đ cho Doanh Nghiệp B, sau khi kiểm tra chứng từ Doanh Nghiệp B đã thanh toán khá đầy đủ tiền cho Doanh Nghiệp A.

(Doanh nghiệp A,B hạch toán theo giải pháp khấu trừ, kế toán hàng tồn dư theo chiêu thức kê khai thường xuyên)

*** Tính toán và hạch toán tại

DOANH NHIỆP B

như sau:

  1. Ứng tiền cho Doanh Nghiệp A mua hàng:

Nợ TK 331 (A)             21.700.000 ( = 1.000 * 21.700)

        Có TK 1122                   20.700.000  ( = 1.000 * 20.700)

        Có TK 515                     1.000.000    (=( 21.700 -20.700 ) * 1.000)   

  1. Nhận hàng nhập khẩu ủy thác từ Doanh Nghiệp A      

Nợ TK 156                   21.700.000

        Có TK 331 (A)               21.700.000

        Nhận chứng từ Doanh Nghiệp A chi hộ tiền thủ tục tại cảng 500.000đ

Nợ TK 156                   500.000

        Có TK 3388 (A)             500.000     

       

        Thuế nhập khẩu: = 1.000 * 21.500 * 5% = 1.075.000

Nợ TK 156                   1.075.000

        Có TK 3333                   1.075.000

        Thuế GTGT hàng nhập khẩu = (1.000 * 21.500 + 1.075.00) * 10% = 2.257.500

Nợ TK 13312                         2.257.500

        Có TK 33312                           2.257.500

        Trả tiền thuế Nhập khẩu, thuế GTGT cho Doanh Nghiệp A đã chi hộ lúc trước

Nợ TK 3333                           1.075.000

Nợ TK 33312                         2.257.500

        Có TK 3388 (A)             3.332.500

       

        Phí vận chuyển hàng từ Doanh Nghiệp A về kho Doanh Nghiệp B

Nợ TK 156                   100.000

        Có TK 1111                   100.000

  1. Nhận hóa đơn phí ủy thác nhập khẩu từ Doanh Nghiệp A

Nợ TK 156                    1.000.000

        Có TK 331 (A)               1.000.000   

       

Sau khi bù trừ công nợ, còn lại như sau:

Số dư bên có TK 3388 (A) : 3.332.500 + 500.000 = 3.832.500Đ

Số dư bên có TK 331(A): 1.000.000Đ

Tiến hành thanh toán hết công nợ

Nợ TK 3388(A)            3.832.500

Nợ TK 331 (A)             1.000.000

        Có TK 1121                   4.832.500

                                    

Ví dụ 3: Xuất khẩu trực tiếp

Doanh nghiệp A xuất khẩu hàng có trị giá 10.000.000đ, giá cả chưa thuế là 1.000 USD. Thuế GTGT xuất khẩu 0%, thuế xuất khẩu 2%. Phí bốc dỡ, kiểm đếm 500.000đ

Sau 1 tháng Doanh nghiệp A tiền từ bên mua: Tăng tài khoản ngân hàng 989 USD, phí ngân hàng bên bán chịu 11 USD (gồm 10 USD phí và thuế GTGT 1 USD)

Biết rằng: Tỷ giá tại ngày xuất khẩu : tỷ giá mua 22.700 VND/USD; tỷ giá tại ngày nhận tiền khách thanh toán 22.800

Hạch toán như sau:

Giao hàng lên tàu ghi nhận giá vốn

Nợ TK 632                   10.000.000

        Có TK 156                     10.000.000

Ghi nhận doanh thu

Nợ TK 131                   22.700.000 ( =1.000 USD * 22.700)

        Có TK 5111                   22.246.000 

        Có TK 33311                           454.000 ( 22.700.000 * 2%)

Phí kiểm đếm, bốc dỡ

Nợ TK 6417                           500.000

        Có 1111                         500.000

Nhận tiền thanh toán từ khách hàng

Nợ TK 1122                 22.549.200 ( = 989 USD * 22.800)

        Có TK 131                     22.450.300 ( = 989 USD * 22.700)

        Có TK 515                     98.900

Phí ngân hàng

Nợ TK 6417                 228.000 (= 10 USD * 22.800)

Nợ TK 13311                           22.800  ( = 1 USD * 22.800)           

        Có TK 131                     249.700 ( = 11 USD * 22.700)          

        Có TK 515                         1.100

 

Ví dụ 4: Uỷ thác xuất khẩu

Doanh nghiệp B (bên ủy thác xuất khẩu) nhờ Doanh nghiệp A (bên nhận ủy thác) xuất khẩu hộ mình lô hàng cho khách hàng tại ÚC trị giá 10.000.000đ, với giá cả 1.000USD. Phí ủy thác xuất khẩu là 1.000.000đ chưa gồm có VAT.

  1. Doanh Nghiệp A chuyển hàng cho Doanh Nghiệp B xuất khẩu, dùng phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ

  2. DN B làm xong thủ tục xuất khẩu, Doanh Nghiệp đã chi hộ các phí sau:

    1. Phí bốc dở hàng hóa: 300.000đ

    2. Đóng thuế xuất khẩu 2%.

    3. Tỷ giá tính thuế của hải quan 20.750 VND/USD, Tỷ giá mua tại ngày xuất 20.700 VND/USD

  3. DN A nhận được tiền của khách hàng từ ÚC chuyển về: 978 USD trừ phí ngân hàng 22 USD (trong đó 20USD phí và 2 USD là GTGT), Tỷ giá mua ngày tiền về 20.800 VND/USD, tỷ giá bán 21.000 VND/USD. Doanh Nghiệp A đã chuyển khoản trả tiền cho Doanh Nghiệp B.

  4. DN A Xuất hóa đơn phí dịch vụ ủy thác xuất khẩu gửi Doanh Nghiệp B.

***

Hạch toán

TẠI DN B

như sau:

Chuyển hàng cho DN A

Nợ TK 157                    10.000.000

        Có TK 156                     10.000.000

Làm xong thủ tục xuất khẩu lô hàng cho khách hàng tại ÚC

Nợ TK 131 (DN  A)      20.700.000 (= 1.000 USD * 20.700)

        Có TK 5111                    20.285.000                    

        Có TK 3333                        415.000 (= 1.000 USD * 20.750 VND/USD * 2%)

Nợ TK 632                   10.000.000

        Có TK 157                     10.000.000

Nhận tiền do DN A trả lại, ghi nhận phí ngân hàng       

Nợ TK 1122                 20.342.400 (= 978*20.800)

Nợ TK 6417                 416.000 (= 20*20.800)

Nợ TK 133                     41.600 (=2*20.800)

        Có TK 131 (DN A)         20.700.000 (1.000 * 20.700)

        Có TK 515                          100.000 (= 1.000 * (20.800-20.700))

Phí ủy thác xuất khẩu

Nợ TK 6417                 1.000.000

Nợ TK 1331                    100.000

        Có TK 331 (DN A)         1.100.000

Đối chiếu nợ công các khoản phải trả do DN A đã chi hộ

Nợ TK 3333                 415.000 (thuế xuất khẩu)

Nợ TK 641                   300.000 (Phí kiểm đếm)

        Có TK 3388 (DN A)       715.000

Thanh toán nợ công cho DN A

Nợ TK 331 (DN A)       1.100.000

Nợ TK 3388 (DN A)        715.000

        Có TK 111                     1.815.000     
       

IV. SO SÁNH TỶ GIÁ THEO THÔNG TƯ 200 VÀ THÔNG TƯ 53

Để dễ tưởng tượng hơn, chúng ta đi vào ví dụ thực tế

Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Kế Toán Kiểm Toán CAT kê khai và nộp thuế giá trị ngày càng tăng theo giải pháp khấu trừ, kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, áp dụng năm tài chính từ ngày 01/01/2022 – 31/12/2022, có tình hình trong tháng 12/2022 như sau:

Một số TK có gốc ngoại tệ đầu tháng 12/2022:

 

  • TK 1112: 100.000 USD, Tỷ giá 20.000

  • TK 1122: 300.000 USD, Tỷ giá 21,5 (tại NH ACB)

  • TK 1122: 0 USD (Tại BIDV)

  • TK 131 (A): 50.000 USD, Tỷ giá 21.200

  • TK 331 (B): 100.000 USD, Tỷ giá 21.400

Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh có tương quan đến ngoại tệ trong tháng 12/2022:

1) Ngày 5/12, DN nhận chuyển khoản ngoại tệ từ khách hàng A trả hết số tiền nợ DN qua ngân hàng BIDV. Tỷ giá do Ngân hàng Ngân Hàng Á Châu và BIDV công bố đầu ngày: mua ngoại tệ là 22.000 và bán ngoại tệ là 22.200, tỷ giá giao động 22.100 [ = (22.000 + 22.200)/2]

2) Ngày 10/12, DN dùng 50.000 USD

tiền mặt ngoại tệ

mở L/C sẵn sàng chuẩn bị nhập khẩu 1 lô hàng hóa tại Ngân hàng ACB. Tỷ giá mua ngoại tệ tại Ngân Hàng Á Châu công bố đầu ngày là 21.000 và bán ngoại tệ là 21.300, tỷ giá giao động 21.150 VND/USD. [= (21.000 + 21.300)/ 2 ].

3) Ngày 15/12, DN chuyển khoản từ ngân hàng Ngân Hàng Á Châu trả nợ cho người bán B. Tỷ giá mua ngoại tệ tại Ngân hàng ACB công bố đầu ngày là 21.200 và bán ngoại tệ là 21.300, tỷ giá xê dịch 21.250.

4) Ngày 25/12, Nhập khẩu lô hàng hóa với giá 50.000 USD đã thanh toán qua L/C. Tỷ giá mua ngoại tệ tại Ngân hàng ACB công bố đầu ngày là 21.000 và bán ngoại tệ là 21.400, tỷ giá giao động 21.200. (Giả định

không có các khoản thuế

nào liên quan để đơn giản việc so sánh tỷ giá).

Yêu cầu:

Định khoản các nghiệp vụ có liên quan trong và cuối tháng 12/2022 vào sổ sách theo 2 trường hợp: Thông tư 200 và Thông tư 53, biết ngày 31/12/2022, Ngân hàng ACB công bố tỷ giá mua ngoại tệ là 21.200 và tỷ giá bán ngoại tệ là 21.400, tỷ giá xấp xỉ 21.300./.

 

*** Lưu ý:

tại điểm l, khoản 4.1 điều 69 thông tư 200 được sửa đổi bổ sung bởi thông tư 53 có đoạn như sau:

“ l) Trường hợp doanh nghiệp sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán bên Có các tài Khoản vốn bằng tiền, bên Có các tài Khoản nợ phải thu, bên Nợ các tài Khoản phải trả bằng ngoại tệ, việc

ghi nhận chênh lệch tỷ giá

hối đoái phát sinh trong kỳ được thực hiện

tại thời Điểm 

phát sinh

 giao dịch hoặc định kỳ tùy

theo đặc Điểm hoạt động kinh doanh và yêu cầu quản trị của doanh nghiệp. Đồng thời tại thời Điểm cuối kỳ kế toán:

– Các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ không còn số dư nguyên tệ thì doanh nghiệp phải kết chuyển toàn bộ chênh lệch tỷ giá hối đoái 

phát sinh

 trong kỳ vào doanh thu tài chính hoặc chi 

phí

 

tài chính

 của kỳ báo cáo:

+ Kết chuyển lãi chênh lệch tỷ giá h

i đoái, ghi:

Nợ các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,..

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.

Kết

 chuyển chênh lệch lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính

Có các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,…

Theo lao lý trên thì chênh lệch tỷ giá có thể được xử lý định kỳ tuy nhiên bài viết của tác giả xử lý tại thời điểm phát sinh giao dịch và đưa vào TK 635 hay TK 515. Do đó hầu hết các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ không còn số dư nguyên tệ mà có phát sinh chênh lệch. Đồng thời thực tế áp dụng đa phần phần mềm kế toán chưa phân phối ghi nhớ chênh lệch, sau đó cuối kỳ xử lý chênh lệch vào TK 635 hay TK 515.

  • TÓM LẠI:

    Ưu điểm của thông tư 53 giúp kế toán linh động hơn trong việc xử lý tỷ giá, vì nếu doanh nghiệp có cả trăm, nghìn giao dịch trong tháng bằng ngoại tệ, thì việc sử dụng tỷ giá theo thông tư 200 tạo áp lực đè nén và khối lượng công việc phải xử lý cho kế toán. Còn sử dụng thông tư 53 nằm trong khoảng +/- 1% thì có thể cả tháng hoặc tuần không cần phải đổi khác tỷ giá. Do đó tùy vào bộ phận và năng lực của kế toán mà chọn cách hạch toán tỷ giá nào. Tuy nhiên các bạn kế toán nên tuân thủ chuẩn mực kế toán “nhất quán” và “ có thể so sánh” khi có ý định thay đổi phương pháp hạch toán tỷ giá.

*** Nếu thấy hay bạn đừng tiếc hãy chia sẽ, bấm like để tác giả có thêm động lực chia sẽ các bài viết hữu ích hơn.

Hãy bấm like và chia sẽ như hình dưới

Viết một bình luận