Viêm đài bể thận là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Gần đây tôi thường xuyên đau nhức vùng thắt lưng, đi tiểu thấy buốt và nước tiểu có màu đục. Đi khám bác sĩ Kết luận bị viêm đài bể thận. Xin bác sĩ cho tôi biết đơn cử viêm đài bể thận là gì? Nguyên nhân và cách điều trị ra sao?(Nguyễn Cao Minh Đạt – 56 tuổi, Hải Phòng)

5/5 – (3 bình chọn)

Cảm ơn bạn đã chia sẻ thực trạng sức khỏe thể chất của mình. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Thạc sĩ, Bác sĩ Hoàng Khánh Toàn – nguyên Chủ nhiệm Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện TƯQĐ 108 và gửi đến bạn câu vấn đáp như sau:

1. Viêm đài bể thận là gì?

viêm đài bể thậnviêm đài bể thận

Viêm đài bể thận là bệnh lý nhiễm trùng đường tiết niệu (UTls), xảy ra ở khu vực đài thận và bể thận. Tuy ít gặp hơn so với những dạng nhiễm trùng đường tiết niệu khác, nhưng viêm đài bể thận lại gây ra những hậu quả nghiêm trọng so với tính năng thận nói riêng và sức khỏe nói chung nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

2. Các dạng viêm đài bể thận

Căn cứ vào cường độ những cơn đau và bộc lộ đi kèm, số lần tái đi tái lại và mức độ ảnh hưởng, những chuyên viên y tế chia ra thành hai dạng là viêm đài bể thận cấp và viêm đài bể thận mạn tính.

2.1 Viêm đài bể thận cấp

Viêm đài bể thận cấp còn gọi là bệnh lý nhiễm khuẩn đường tiết niệu trên, xảy ra ở cả phái mạnh và nữ giới. Các vi trùng này xâm nhập từ môi trường tự nhiên vào đài bể thận thông qua đường tiết niệu hoặc đường sinh dục ngoài, qua niệu đạo, bàng quang rồi đến đài thận, bể thận.

Một số trường hợp khác, vi trùng trọn vẹn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn có thể xâm nhập vào đài bể thận qua đường máu, khi bệnh nhân bị nhiễm trùng huyết.

Với viêm đài bể thận cấp, những triệu chứng Open nhanh gọn và bất thần với những bộc lộ rất rõ nét. Nhất là đối với trường hợp do nhiễm khuẩn huyết thì mức độ tiến triển của bệnh sẽ cực kỳ chóng vánh. Đi kèm với đó là rủi ro tiềm ẩn biến chứng cao.

2.1 Viêm đài bể thận mạn

Viêm đài bể thận mạn Open thông dụng ở những bệnh nhân có không bình thường về mặt giải phẫu. Đây là thực trạng tổn thương ở nhu mô và kẽ thận, là hậu quả của quy trình nhiễm khuẩn từ đài bể thận vào thận, gây xơ hóa những tế bào thận.

Trái ngược với viêm đài bể thận cấp, những bệnh nhân viêm đài bể thận mạn tính có thể không có triệu chứng gì. Tuy nhiên, thực trạng viêm thường tái đi tái lại nhiều lần. Một số có biểu hiện thoáng qua như đau vùng sống lưng và sườn, sốt nhẹ…

Việc chẩn đoán phụ thuộc chính vào hình ảnh siêu âm, sinh hóa nước tiểu hoặc cấy nước tiểu. Khai thác tiền sử bệnh lý có nhiễm khuẩn đường tiết niệu tái phát nhiều lần, bàng quang và thận có sỏi, u tiền liệt tuyến, thận đa nang…

Viêm đài bể thận mạn không được điều trị có thể dẫn đến suy thận, tổn thương thận vĩnh viễn.

Xem thêm Thận yếu là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

3. Nguyên nhân viêm đài bể thận

Viêm đài bể thận nguyên do chủ yếu do vi trùng gram âm, thông dụng nhất là khuẩn E-coli xâm nhập và gây hại cho đường tiết niệu. Ngoài ra, trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas, Klebsiella, Enterobacter, Proteus marabilis… cũng có thể là nguyên do gây nên bệnh lý này.

nguyên nhân gây viêm đài thận, bể thậnnguyên nhân gây viêm đài thận, bể thận

Các con đường tiến công của vi trùng gây viêm đài bể thận là:

3.1 Nhiễm trùng ngược dòng

Đây là con đường lây lan thông dụng nhất của vi trùng. Vi khuẩn sau khi xâm nhập những bộ phận của đường tiết niệu dưới (niệu đạo, bàng quang, niệu quản…) sẽ vận động và di chuyển ngược lên trên, gây hại cho đài bể thận và tiến công sâu vào thận.

3.2 Nhiễm trùng qua đường máu

Đây là trường hợp hiếm gặp nhưng lại có mức độ nguy hiểm cao nhất. Khi máu đã bị nhiễm khuẩn thì tất cả những cơ quan trong khung hình đều có rủi ro tiềm ẩn bị tấn công, trong đó có thận.

Có thể hiểu rằng, máu đi đến đâu thì vi trùng lây lan đến đó với tốc độ rất nhanh. Nếu không kịp thời điều trị, không riêng gì ảnh hưởng đến thận mà còn đe dọa đến tính mạng người bệnh.

3.3 Nhiễm trùng qua đường bạch huyết

Mỗi người đều có mạng lưới bạch huyết rải rác khắp cơ thể, có tính năng bảo vệ những tế bào, ngăn ngừa sự tấn công của những tác nhân gây hại. Vì thế, khi hệ thống bạch huyết bị vi trùng xâm nhập, chúng sẽ lây lan nhanh chóng đến những bộ phận khác, trong đó có đài bể thận.

4. Triệu chứng viêm đài bể thận

Ở mỗi trường hợp cụ thể, tương ứng với mức độ nặng nhẹ, người bệnh sẽ có những triệu chứng khác nhau.

4.1 Dấu hiệu viêm đài bể thận cấp

Đối với những trường hợp viêm đài bể thận cấp tính, người bệnh có thể gặp phải những triệu chứng rõ ràng, dễ nhận ra sau:

  • Thân nhiệt lên cao, có thể lên đến 39-40 độ kèm ớn lạnh, rét run.
  • Môi nứt nẻ, lưỡi trắng bẩn mặc dầu được vệ sinh thường xuyên.
  • Cơ thể rệu rã, suy sụp chỉ sau một thời hạn ngắn.
  • Đau tức hố sườn đằng sau lưng và hông.
  • Rối loạn tiểu tiện: tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu hoặc mủ, mùi nước tiểu rất khó chịu.
  • Trướng bụng, đau bụng dưới, buồn nôn, cảm xúc không muốn ăn.

Khi thấy Open rầm rộ những triệu chứng trên, người bệnh cần được thăm khám y khoa  điều trị kịp thời. Nếu không, bệnh sẽ chuyển thành mạn tính, gây nhiều biến chứng nguy hiểm như: thận ứ mủ, hoại tử núm thận, suy thận, nhiễm khuẩn huyết…

4.2 Dấu hiệu viêm đài bể thận mãn

Đối với viêm đài bể thận mạn, những tín hiệu trên chỉ xuất hiện thoáng qua nhưng tái đi tái lại nhiều lần. Bên cạnh đó còn đi kèm những biểu hiện như:

  • Huyết áp tăng cao
  • Da dẻ xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, chân tay run rẩy, hoa mắt chóng mặt… do thiếu máu
  • Sưng phù chân tay, khung hình tích nước.

5. Những ai có rủi ro tiềm ẩn cao viêm đài bể thận?

Nhiễm trùng đường tiết niệu nói chung và viêm đài bể thận nói riêng, đối tượng người tiêu dùng có rủi ro tiềm ẩn mắc cao hơn là nữ giới. Hiện tượng này được lý giải do sự độc lạ về đặc thù cấu trúc cơ quan bài tiết. Niệu đạo phái đẹp ngắn khiến vi trùng thuận tiện xâm nhập và di chuyển sâu vào bên trong hơn so với nam giới.

Bên cạnh đó, những đối tượng dưới đây cũng có nguy cơ cao mắc bệnh:

  • Những người có sỏi thận, sỏi bàng quang
  • Những người đang hoặc đã từng đặt stent niệu quản, đặt ống thông tiểu.
  • Người mắc chứng trào ngược bàng quang khiến nước tiểu chảy ngược vào thận gây nhiễm trùng.
  • Những người mắc bệnh tiểu đường hoặc có tiền sử tiểu đường.
  • Người mắc những bệnh lý suy giảm hệ miễn dịch như: HIV, lupus ban đỏ…
  • Người thường xuyên uống nhiều rượu bia, sử dụng chất kích thích.
  • Phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai trong thời hạn dài.

6. Phương pháp chẩn đoán

Ngoài việc thăm khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh lý, bệnh nhân sẽ được chỉ định bắt buộc các kỹ thuật sau để chẩn đoán viên đài bể thận chuẩn xác nhất.

  • Sinh hóa nước tiểu: Giúp phát hiện tế bào mủ, tế bào hồng cầu, bạch cầu, nồng độ protein niệu… trong nước tiểu.
  • Cấy vi trùng niệu: Được thực hiện với những ca có triệu chứng phức tạp hoặc không điển hình. Từ đó giúp xác lập nhóm vi trùng và đưa ra kháng sinh đồ phù hợp.
  • Sinh hóa máu: Bệnh nhân viên đài bể thận có chỉ số bạch cầu tăng, đặc biệt là bạch cầu đa nhân trung tính. Giai đoạn viêm cấp, chỉ số ure và creatinin trong máu cũng tăng cao.
  • Cấy máu: công dụng tựa như như cấy vi trùng niệu, nhằm xác lập đúng chuẩn vi khuẩn.
  • Siêu âm, chụp CT, MRT: Giúp phát hiện các bất thường như giãn đài bể thận, giãn niệu quản, u, sỏi… Từ đó tìm ra nguyên do gây viêm.
  • Xạ hình tính năng thận: Dùng để nhìn nhận năng lực hoạt động giải trí và mức độ tổn thương của thận.

7. Phương pháp điều trị viêm đài bể thận

Đối với bệnh nhân bị nhiễm khuẩn đài bể thận, điều trị theo Tây y được cho là giải pháp tích cực nhất, mang lại hiệu suất cao nhanh chóng.

điều trị viêm đài bể thậnđiều trị viêm đài bể thận

7.1  Thuốc kháng sinh

Công dụng: Sử dụng thuốc kháng sinh giúp ức chế hoạt động của vi khuẩn, triệt tiêu những ổ viêm nhiễm, tránh lây lan, tổn hại sang các vùng lân cận. Tùy vào từng chủng vi khuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định những loại kháng sinh thích hợp.

Các nhóm kháng sinh thường dùng để điều trị viêm đài bể thận là:

LOẠI KHÁNG SINH
CÁCH DÙNG
LIỀU DÙNG
THỜI GIAN SỬ DỤNG
✅  Cloxacilin
Đường uống
⭐ 1-3gr/ngày
7-14 ngày

✅  Penicillin
Tiêm bắp
⭐ 2-4triệu đơn vị/ngày
7-14 ngày

✅  Ampiciline
Đường uống
⭐ 2-6gr/ ngày
7-14 ngày

✅  Ofloxacin
Đường uống
⭐ 400-600mg/ngày
Tối đa 7 ngày

✅  Nhóm Cephalosporine
Đường uống
⭐ 2g/ ngày
7-10 ngày

Theo khuyến nghị của chuyên gia, kháng sinh đường uống chỉ nên áp dụng với các trường hợp triệu chứng vừa và nhẹ. Sau khoảng 7-14 ngày, nếu tình trạng không thuyên giảm, cần biến hóa phác đồ điều trị. Kháng sinh đường tiêm được sử dụng từ đầu với các trường hợp nhiễm khuẩn cấp tính mức độ nặng hoặc thời kỳ cấp tính của bệnh mãn tính.

Với nhiễm khuẩn niệu tái phát, cần xác định nguyên nhân do cùng 1 chủng hay khác chủng. Nếu tái phát xảy ra trong vòng 2 tuần đầu kể từ khi kết thúc đợt điều trị thì khả năng lớn là cùng một chủng. Ngoài thời hạn đó thường là do sự xâm nhập của chủng mới. Cần thay đổi kháng sinh đồ để mang lại tác dụng điều trị tốt.

7.2 Thuốc chống tăng huyết áp

Đối với bệnh nhân viêm đài bể thận mạn, nhất là với các trường hợp biến chứng suy thận, nguy cơ tăng huyết áp thường rất cao. Nguyên nhân bởi sự co hẹp của các động mạch thận khiến lượng máu qua cơ quan này bị gián đoạn, gây tăng huyết áp đột ngột.

Chính vì vậy, khi điều trị các bệnh lý tương quan đến thận, bệnh nhân sẽ được chỉ định thuốc giúp không thay đổi huyết áp, đề phòng các biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đứt mạch máu não…

7.3 Kết hợp thuốc giảm đau

Ở tiến trình bệnh tiến triển nặng, người bệnh phải trải qua những cơn đau dữ dội, nhất là ở khu vực lưng thận và vùng bụng dưới. Để giảm bớt cảm giác khó chịu, bác sĩ sẽ kê thêm thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ.

7.4 Điều trị ngoại khoa

Với bệnh nhân viêm đài bể thận khi kiểm tra phát hiện sỏi làm ứ đọng, ùn tắc dòng chảy, gây nhiễm trùng thì biện pháp giải quyết và xử lý đầu tiên là phẫu thuật để vô hiệu sỏi.

Các trường hợp nhiễm trùng huyết, bệnh nhân buộc phải lọc máu. Trường hợp xuất hiện các biến chứng như suy thận, xơ hóa thận, cần ghép thận để duy trì sự sống hoặc cắt bỏ một bên thận.

8. Theo dõi sau điều trị

  • Kết thúc đợt kháng sinh, nếu không còn triệu chứng lâm sàng và vi trùng cấy sau 5 ngày cũng không mọc thì coi như điều trị thành công.
  • Nếu không cung ứng thuốc sau thời gian điều trị, cần cấy lại máu và nước tiểu đểu xác định chính xác nhóm vi khuẩn mắc phải; Đồng thời siêu âm, chụp X-quang xem có sỏi hoặc tổn thương nào khác ở thận hay không.
  • Phối hợp thêm nhóm kháng sinh tương thích để nâng cao hiệu quả điều trị.
  • Nếu viêm tái phát với vi khuẩn cùng loại, cần điều trị kháng sinh trong vòng 6 tuần.

>> Tìm hiểu thêm: Viêm đài bể thận nên ăn gì kiêng gì? Top 10+ đồ ăn, thức uống phổ biến

9. Phòng tránh viêm đài bể thận

Để giảm thiểu nguy cơ mắc viêm đài bể thận, đồng thời phòng ngừa nhiễm khuẩn tái phát, Bác sĩ Hoàng Khánh Toàn đưa ra 1 số ít lời khuyên dưới đây:

  • Mỗi người nên chủ động cung ứng đủ nước cho cơ thể, từ đó tạo điều kiện để thận hoạt động và đào thải tốt hơn. Lượng nước thích hợp là 2-3 lít mỗi ngày đối với người trưởng thành.
  • Nên xây dựng chính sách ăn uống lành mạnh, tăng cường thực phẩm bổ thận để nâng cao chức năng và sức miễn dịch của cơ quan này.
  • Khi có nhu yếu đi tiểu, cần đi ngay để tránh tạo áp lực đè nén cho bàng quang. Đồng thời hạn chế nguy cơ lắng đọng nước tiểu tạo thành sỏi.
  • Quan hệ tình dục an toàn. Vệ sinh cơ thể sạch sẽ, đúng cách để ngăn ngừa sự xâm nhập của vi khuẩn.
  • Không ngâm mình dưới ao hồ hoặc những vùng nước bẩn.

KẾT LUẬN:

Trên đây là những thông tin liên quan đến bệnh viêm đài bể thận. Nếu được điều trị kịp thời, khả năng khỏi hoàn toàn là rất cao. Ngược lại, nếu để bệnh diễn tiến bí mật có thể dẫn đến nhiều biến chứng, thậm chí còn đe dọa đến tính mạng. Mỗi người cần chủ động theo dõi sức khỏe và thăm khám y khoa kịp thời khi có các tín hiệu bất thường.

>>> XEM THÊM: