Bất lực trước vấn nạn nhà thầu “chân gỗ”?

(BĐT) – Ngày càng nhiều thông tin hiệu quả lựa chọn nhà thầu mà khi công bố, thông tin về nhà thầu trúng thầu, giá trúng thầu có sức mê hoặc ngang ngửa với thông tin về những nhà thầu bị loại vì lý do… mờ ám.

Bất lực trước vấn nạn nhà thầu “chân gỗ”?

Những người làm công tác làm việc làm việc làm việc đấu thầu cho biết, hiện tượng những nhà thầu mặc kệ để đóng vai “chân gỗ”, quấy rối những gói thầu thực sự chưa có thuốc đặc trị.

Đóng tròn vai “chân gỗ”

Ngày 23/1/2018, Huyện ủy Anh Sơn (Nghệ An) công bố thông tin hiệu quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu Mua sắm 01 xe xe hơi ship hàng công tác chung loại 5 chỗ, mới 100% cho đơn vị này. Đây là gói thầu sử dụng vốn từ nguồn kinh phí trang thiết bị phương tiện đi lại làm việc năm 2017 của tỉnh Nghệ An. Theo thông tin này, nhà thầu trúng thầu là Công ty CP Toyota Vinh, với giá trúng thầu 720.000.000 đồng. Danh sách những nhà thầu không được lựa chọn và nguyên do không được lựa chọn cũng được Bên mời thầu công bố. Cụ thể, có hai nhà thầu đã tham gia nộp hồ sơ nhu yếu (HSĐX) và bị loại là Công ty cổ phần Toyota Quảng Bình và Công ty TNHH Một Thành Viên Toyota Đà Nẵng. Điều đáng nói, dù hai nhà thầu này đến từ hai địa phương khác nhau nhưng đều có chung một nguyên do bị loại được nêu rõ là “Tính hợp lệ và sự rất đầy đủ của HSĐX không đáp ứng theo nhu yếu của hồ sơ nhu yếu (HSYC)”.

Bên mời thầu Gói thầu Cung cấp bàn và ghế hội trường mới 100% của Qũy góp vốn đầu tư tăng trưởng TP. Cần Thơ cũng vừa công bố kết quả lựa chọn nhà thầu. Tham gia dự thầu gói thầu trên có 4 nhà thầu là: Công ty TNHH Nhựt Thanh, Doanh nghiệp tư nhân Sản xuất đồ gỗ  Thanh Thắng, Doanh nghiệp tư nhân Gỗ Phát Đạt và Doanh nghiệp tư nhân Tuấn Anh. Theo thông báo của Bên mời thầu, Công ty TNHH Nhựt Thanh được lựa chọn trúng thầu. Hai nhà thầu khác là Doanh nghiệp tư nhân Sản xuất đồ gỗ Thanh Thắng và Doanh nghiệp tư nhân Gỗ Phát Đạt đều bị loại bởi cùng một lý do giống hệt nhau là “không có bảo lãnh dự thầu”. Trong khi đó, một sự trùng hợp khác khiến nhiều người hồ nghi về sự tham gia của 2 nhà thầu này là cả hai nhà thầu đều chào giá vượt giá gói thầu được phê duyệt.

Trên đây chỉ là 2 gói thầu mà chỉ cần thông qua những thông tin từ thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu nhiều người đã “đọc vị” được cuộc chơi thực sự của những nhà thầu này. Bốn nhà thầu trong hai gói thầu được nêu trên đã đóng tròn vai “chân gỗ” của mình một cách lộ liễu thông qua việc bị loại bởi những yêu cầu tối thiểu khi dự thầu. 

Chưa thể khắc phục?

Nhà thầu đóng vai “chân gỗ” trong những gói thầu được tổ chức lựa chọn nhà thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh đối đầu đối đầu đối đầu gần như đang trở thành vấn nạn và ngày càng biến tướng phức tạp hơn khi nào hết. Hiện tượng này Open ở rất nhiều gói thầu, từ shopping hàng hóa thông dụng, dịch vụ, dịch vụ phi tư vấn, xây lắp gia dụng cho đến những gói thầu phức tạp, quy mô lớn. Độ mặc kệ của vai nhà thầu “chân gỗ” tại một gói thầu vừa diễn ra ở Phú Yên đã lên đến mức, dù là gói thầu áp dụng phương pháp một quy trình tiến độ hai túi hồ sơ nhưng khi dự thầu lại không thèm nộp HSĐX về tài chính.

Câu hỏi tại sao những hành vi “quân xanh, quân đỏ” trong những gói thầu rất dễ nhận diện mà trên thực tiễn gần như không có nhà thầu nào bị giải quyết và xử lý đến nơi đến chốn để làm gương cho những nhà thầu khác? Ngay trong Chỉ thị số 47/CT-TTg của Thủ tướng nhà nước về kiểm soát và chấn chỉnh công tác đấu thầu trong những dự án Bất Động Sản đầu tư tăng trưởng và hoạt động giải trí shopping liên tục sử dụng vốn nhà nước đã chỉ ra vấn nạn này. Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ: “Các hành vi vi phạm chưa được giải quyết triệt để, thực trạng biến tướng với những bộc lộ phức tạp và phức tạp như dàn xếp quân xanh, quân đỏ, quây thầu, vây thầu… vẫn tiếp diễn, chưa được khắc phục”.

Theo những chuyên gia về đấu thầu, hành vi đóng vai “quân xanh”, “chân gỗ” của 1 số ít nhà thầu hiện nay vẫn còn đất diễn là do đã có sự chấp thuận đồng ý ngay từ đầu của bên mời thầu, sự tiếp tay của tư vấn cùng những chiêu thức cạnh tranh thiếu lành mạnh của chính những nhà thầu. Do đó, nếu những bên mời thầu làm việc khách quan, mong ước xây dựng một thiên nhiên và môi trường cạnh tranh thực sự cho những nhà thầu, trọn vẹn hoàn toàn có thể cung cấp thông tin, dữ liệu về những nhà thầu chuyên đóng vai “chân gỗ” đến các cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu, đến người có thẩm quyền để có thể từ đó xem xét hướng xử lý phù hợp.