Mạo từ ‘the’ trong tiếng Anh: mờ nhạt nhưng lợi hại – BBC News Tiếng Việt

Mạo từ ‘the’ trong tiếng Anh: mờ nhạt nhưng lợi hại

  • Hélène Schumacher
  • BBC Culture

26 tháng 1 2020

Getty Images

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Từ ‘the’ hiện hữu ở khắp nơi; tổng thể tất cả tất cả tất cả tất cả chúng ta không hề tưởng tượng được là tiếng Anh sẽ ra sao nếu không có nó.

Nhưng nó không có gì nhiều để phân tích. Nó không có tính gợi tả, khơi gợi hoặc truyền cảm hứng.

Về mặt kỹ thuật, nó không có nghĩa gì cả. Nhưng từ có vẻ như nhạt nhẽo và vô thưởng vô phạt này có lẽ là một trong những từ lợi hại nhất trong ngôn từ tiếng Anh.

‘Sử dụng liên tục nhất’

‘The’ đứng đầu bảng xếp hạng những từ Open tiếp tục nhất trong tiếng Anh, cứ trong 100 từ được dùng thì nó chiếm 5%.

“‘The’ thực sự vượt xa bất kể từ ngữ nào khác,” Jonathan Culpeper, giáo sư ngôn từ học tại Đại học Lancaster, nói.

Nhưng tại sao lại như vậy? Câu vấn đáp là có hai khía cạnh, theo chương trình Word of Mouth của Đài BBC Radio 4.

George Zipf, nhà ngôn từ học và triết học Mỹ thế kỷ 20, đã trình diễn nguyên tắc nỗ lực tối thiểu. Ông Dự kiến rằng những từ ngắn và đơn thuần sẽ là những từ Open liên tục nhất – và ông đã đúng.

Lý do thứ hai là ‘the’ nằm ở trung tâm của ngữ pháp tiếng Anh, có công dụng ngữ pháp hơn là ngữ nghĩa.

Các từ được chia thành hai loại: loại dùng diễn đạt ý nghĩa, và loại đóng vai trò xác lập công dụng cần phải làm, như ‘the’, ‘to’, ‘for’.

‘The’ hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn có thể được dùng theo nhiều cách.

Gary Thoms, phó giáo sư ngôn từ học tại Đại học New York, giải thích, “một từ sử dụng quá mức thường thì như thế sẽ tăng trưởng tính linh động thực sự”, với nhiều cách dùng tinh xảo khác nhau khiến ta khó mà xác lập cụ thể.

Để giúp chúng ta hiểu được cái gì đang được đề cập, từ ‘the’ làm rõ ý nghĩa của danh từ trong vai trò là chủ ngữ hoặc vị ngữ. Nhờ thế cho nên vì thế vì thế ngay cả những người biết chút đỉnh tiếng Anh cũng có thể biết sự độc lạ giữa ‘I ate an apple‘ và ‘I ate the apple‘.

Getty Images

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

‘He scored a goal’ (‘anh ấy đã ghi một bàn’) và ‘He scored the goal’ (‘anh ấy đã ghi bàn thắng đó’) có ý nghĩa rất khác nhau

Mặc dù bản thân ‘the’ không có nghĩa gì, nhưng “dường như nó có thể làm việc một cách tinh xảo và kỳ diệu”, nhà thơ Michael Rosen nói.

Hãy xem xét sự khác biệt giữa ‘he scored a goal‘ (‘anh ấy đã ghi một bàn’) và ‘he scored the goal‘ (‘anh ấy đã ghi bàn thắng đó’).

Mạo từ ‘the’ xuất hiện ngay lập tức báo hiệu điều gì đó quan trọng về bàn thắng (goal). Có lẽ đó là bàn thắng duy nhất của trận đấu? Hay có thể đó là bàn thắng quyết định hành động giành chiến thắng chung cuộc ở cả giải? Thông thường toàn cảnh quyết định ý nghĩa.

Có nhiều ngoại lệ trong cách sử dụng mạo từ xác định, ví dụ trong mối đối sánh tương quan với danh từ riêng. Chúng ta không nghĩ ai đó sẽ nói ‘the Jonathan‘ (‘ông Jonathan đó’) nhưng cũng không sai khi nói là ‘you’re not the Jonathan I thought you were‘ (‘anh không phải là cái ông Jonathan mà tôi tưởng’). Và bình luận viên bóng đá nào đó có thể cố ý tạo ra cảm xúc chung chung bằng cách nói, ‘you’ve got the Lampards in midfield‘ (‘chúng ta đang có những Lampard ở khu trung tuyến’) để nói đến những cầu thủ giống như Lampard.

Tần suất sử dụng ‘the’ có thể đã tăng lên khi giao thương mua bán và sản xuất tăng trưởng trong tiến trình tiến tới cuộc cách mạng công nghiệp, khi chúng ta đề cập rõ về sự vật và quy trình. ‘The’ giúp phân biệt rõ ràng và có thể đóng vai trò như lượng từ, ví dụ điển hình ‘the slab of butter‘, tức ‘một thanh bơ’.

Điều này có thể dẫn đến niềm tin rằng ‘the’ là ‘trâu cày’ trong tiếng Anh; mang tính chức năng nhưng nhàm chán.

Nhưng Rosen bác bỏ quan điểm đó. Mặc dù học viên tiểu học được dạy dùng những từ gây ấn tượng, như thể dùng ‘exclaimed‘ (‘kêu lên’) thay vì ‘said‘ (‘nói’), ông không cho rằng bất kể từ nào đó có nhiều hay ít yếu tố gây ấn tượng hơn những từ khác; tất cả tùy thuộc vào cách nó được sử dụng.

“Sức mạnh trong ngôn từ đến từ bối cảnh. ‘The’ có thể là một từ gây ấn tượng,” ông nói.

Từ đơn thuần nhất này có thể được sử dụng để tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ.

Mở đầu vở kịch Hamlet, người cận vệ hô lớn ‘Long live the King‘ (‘Đức Vua vạn tuế’) mà sau đó là sự xuất hiện của hồn ma bóng quế: ‘Looks it not like the King?‘ (‘Trông không giống Đức Vua?’)

Chữ ‘the’, người theo dõi tự hỏi, là đề cập đến ai? Vị Vua đang sống hay một vị Vua nào đó đã chết? Sự mơ hồ như thế là loại ‘mồi nhử’ mà những nhà văn sử dụng để làm cho chúng ta thắc mắc, thậm chí còn còn có một chút hồi hộp.

“‘The’ có rất nhiều công dụng ở đây,” Rosen nói.

Ý nghĩa sâu xa

‘The’ thậm chí có thể còn có ngụ ý triết học.

Triết gia người Áo Alexius Meinong nói rằng cụm từ biểu thị như ‘the round square‘, tức ‘hình vuông tròn’ đã giới thiệu sự vật đó; giờ đây đã có một thứ như vậy.

Getty Images

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Theo Meinong, từ này bản thân nó đã tạo ra những sự vật không tồn tại, lập luận rằng có những vật thể sống sót và những vật thể không sống sót – nhưng tất cả đều do ngôn từ tạo ra.

“‘The’ có một dạng tính năng ma thuật trong triết học,” Barry C Smith, giám đốc Viện Triết, Đại học London, nói.

Triết gia người Anh Bertrand Russell đã viết một bài luận vào năm 1905 có tựa là On Denoting, tất cả là về mạo từ xác định.

Russell đưa ra lý thuyết về miêu tả xác định. Ông cho rằng không hề đồng ý được việc những cụm từ như ‘the man in the Moon‘ (‘người đàn ông trên Mặt Trăng’) đã được sử dụng như thể người đó thực sự tồn tại.

Ông muốn sửa lại ngữ pháp mặt phẳng của tiếng Anh, vì nó rơi lệch và ‘không phải là hướng dẫn tốt cho logic của ngôn ngữ’, Smith giải thích. Chủ đề này đã được tranh luận kể từ đó trong bối cảnh triết học.

“Bất chấp tính đơn thuần của từ này,” Thoms nhận định, “nó đã không thể được định nghĩa một cách đúng mực trong một thời hạn dài.”

Lynne Murphy, giáo sư ngôn từ học tại Đại học Sussex, phát biểu tại Hội nghị Boring năm 2019, một sự kiện tôn vinh những chủ đề trần tục, bình thường và bị bỏ qua, nhưng được cho là thú vị.

Bà đã chỉ ra điều lạ lùng như thế nào khi từ được sử dụng phổ biến nhất trong tiếng Anh là từ mà nhiều ngôn từ trên thế giới không có, và những người nói tiếng Anh tuyệt vời như thế nào khi họ nắm bắt được vô số cách sử dụng nó.

Các ngôn từ Scandinavia như tiếng Đan Mạch hoặc tiếng Na Uy và 1 số ít ngôn ngữ Semitic như tiếng Do Thái hoặc tiếng Ả Rập sử dụng phụ tố (hoặc phần bổ trợ ngắn vào cuối từ) để xác lập xem người nói đang đề cập đến một đối tượng người tiêu dùng đơn cử hay sử dụng một cách chung chung.

Tiếng Latvia hoặc tiếng Indonesia sử dụng chỉ định từ – những từ kiểu như ‘this’ và ‘that’ – để làm việc làm của ‘the’.

Có một nhóm ngôn ngữ không sử dụng bất kỳ từ vựng nào kiểu này, ví dụ điển hình như tiếng Urdu hoặc tiếng Nhật.

Các từ đóng vai trò chức năng đều có nhiệm vụ rất đơn cử trong từng ngôn ngữ.

Do đó, một người nói tiếng Hindi hoặc tiếng Nga bản ngữ sẽ phải suy nghĩ rất khác khi thiết kế xây dựng một câu bằng tiếng Anh.

Murphy cho biết bà đã nhận thấy, chẳng hạn, nhiều lúc những sinh viên Trung Quốc của bà muốn cho chắc ăn bằng cách dùng ‘the’ ở những chỗ không cần thiết.

Ngược lại, Smith mô tả những người bạn Nga không biết chắc khi nào nên sử dụng ‘the’ đến nỗi đôi khi họ tạm dừng một chút: “I went into… bank. I picked up… pen.” (“Tôi đi vào… ngân hàng. Tôi nhặt… cây bút”)

Những người nói tiếng Anh học một ngôn ngữ không có từ tương tự với ‘the’ cũng phải vật lộn và có thể bù đắp quá mức bằng cách sử dụng những từ như ‘this’ và ‘that’.

Chia rẽ Đại Tây Dương

Ngay cả trong tiếng Anh, có những khác biệt tinh xảo trong cách sử dụng ‘the’ trong tiếng Anh-Anh và tiếng Anh-Mỹ, ví dụ điển hình như khi nói về chơi nhạc cụ.

Một người Mỹ nhiều năng lực nói ‘I play guitar‘ trong khi một người Anh có thể chọn cách nói ‘I play the guitar‘.

Nhưng có 1 số ít nhạc cụ mà người dân ở cả hai nước có thể vui vẻ bỏ ‘the’, chẳng hạn như ‘I play drums‘.

Tương tự, cùng một người có thể sử dụng qua lại có ‘the’ hay không có ‘the’ khi nói về chơi bất kỳ nhạc cụ nào – chính bới cả hai cách dùng đều đúng và đều có nghĩa.

Getty Images

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Ấy vậy mà, đi theo tâm trạng âm nhạc, có một sự khác biệt tinh xảo về ý nghĩa của ‘the’ trong những cụm từ ‘I play the piano‘ và ‘I clean the piano‘.

Câu đầu tiên chúng ta tự động hóa hiểu là chơi piano nói chung và không số lượng giới hạn trong một cây đàn đơn cử nào, còn trong câu sau chúng ta biết rằng đó là một cây đàn piano đơn cử đang được vệ sinh cho sáng bóng.

Culpeper nói ‘the’ xuất hiện ít hơn khoảng chừng một phần ba trong ngôn ngữ nói.

Tất nhiên là việc nó được sử dụng liên tục hơn trong văn viết hay văn nói tùy thuộc vào chủ đề được đề cập. Chủ đề mang tính tình cảm, cá thể hơn có thể sẽ có ít lần sử dụng ‘the’ hơn chủ đề trang trọng.

‘The’ xuất hiện liên tục nhất trong ngôn ngữ học thuật, đem đến một từ hữu ích khi truyền đạt thông tin – cho dù đó là những bài báo khoa học, hợp đồng pháp lý hoặc tin tức.

Tiểu thuyết sử dụng ‘the’ ít nhất, một phần chính do trong đó đã có các cuộc hội thoại.

Theo Culpeper, đàn ông dùng ‘the’ liên tục hơn nhiều.

Deborah Tannen, nhà ngôn ngữ học người Mỹ, đưa ra giả thuyết rằng đàn ông giải quyết và giải quyết và xử lý báo cáo nhiều hơn trong khi phụ nữ xử lý mối quan hệ nhiều hơn – điều này lý giải tại sao đàn ông sử dụng ‘the’ thường xuyên hơn.

Tùy thuộc vào bối cảnh và xuất thân, trong các cấu trúc quyền lực tối cao tối cao tối cao truyền thống, một người phụ nữ cũng có thể đã được xã hội đào luyện để không có tiếng nói quyền lực, cho nên có thể sử dụng ‘the’ ít thường xuyên hơn.

Tất nhiên là bất kỳ sự khái quát nào dựa trên giới tính như vậy cũng còn phụ thuộc vào bản chất của chủ đề được nói tới.

Những người có vị thế cao cũng sử dụng ‘the’ nhiều hơn – đó có thể là tín hiệu về uy thế và tầm (tự cho là) quan trọng của họ.

Và khi chúng ta nói về ‘the prime minister’, tức ông thủ tướng, hay ‘the president’, tức ông tổng thống, chữ ‘the’ khiến cho địa vị đó có nhiều quyền lực và quyền hạn hơn. Nó cũng có thể làm cho một khái niệm đáng tin hơn hoặc thúc đẩy chương trình nghị sự.

Nói về ‘the greenhouse effect’ – hiệu ứng nhà kính – hay ‘the migration problem’ – vấn đề di cư – làm cho những khái niệm đó trở nên xác định.

‘The’ có thể là một từ rất bấp bênh, Murphy nói.

Những người nói ‘the Americans’ thay vì đơn giản chỉ là ‘Americans’ nhiều năng lực là phê phán người dân nước đó về những góc nhìn nào đó.

Khi người ta nhắc đến ‘the Jews’, tức người Do Thái, trong giai đoạn sắp xảy ra nạn Holocaust, tức là nạn diệt chủng người Do Thái, thì dân tộc bản địa đó trở nên khác đi và mang tính khách quan.

Theo Murphy, “chữ ‘the’ làm cho nhóm sắc tộc này có vẻ như là một khối lớn, đồng nhất, thay vì một nhóm các cá nhân khác nhau.”

Đó là lý do tại sao Trump bị chỉ trích vì sử dụng cách nói này trong bối cảnh đó trong cuộc tranh luận chạy đua chức tổng thống Mỹ hồi năm 2016.

Nguồn gốc

Chúng ta không biết chính xác ‘the’ bắt nguồn từ đâu – nó không có tổ tiên chính xác trong ngữ pháp tiếng Anh cổ.

Người Anglo Saxons không nói ‘the’, nhưng có từ của riêng họ. Những từ này không hoàn toàn tuyệt chủng, theo nhà ngôn ngữ học lịch sử dân tộc Laura Wright.

Ở 1 số ít khu vực của Yorkshire, Lancashire và Cumberland còn sót lại tàn dư của các hình thức biến cách trong tiếng Anh cổ của mạo từ xác lập – t’ (như trong “going t’ pub”).

Chữ cái ‘y’ trong các câu nói ‘ye olde tea shop‘ – quán trà cổ – là mạng lưới mạng lưới hệ thống chữ Thorn cũ, một phần của hệ thống chữ viết được sử dụng trên khắp Bắc Âu trong nhiều thế kỷ. Chỉ mãi đến tương đối gần đây, với sự du nhập của bảng vần âm La Mã, ‘the’ mới được ra đời.

‘The’ xứng danh được tôn vinh. Từ với ba chữ cái này vượt quá sức nặng của nó về cả tác động và chiều rộng của ý nghĩa ngữ cảnh.

Nó có thể là chính trị, có thể là kịch tính – thậm chí nó có thể làm xuất hiện những khái niệm không tồn tại.